Fara beint í efnið
Móðaloftgæði á Íslandi

Stóriðja

Losun frá álverum

Hve mikið flúoríð, ryk og brennisteinsdíoxíð fer út í loftið frá kerskálum álveranna, í kg á hvert tonn áls sem framleitt er. Tölurnar eru ársgildi úr grænu bókhaldi og samfélagsskýrslum fyrirtækjanna sjálfra, eins og þær standa þar.

Hvert rit sýnir eitt efni frá einu álveri. Rit í sömu línu hafa sama kvarða. Rauða strikalínan er ársmark starfsleyfisins sem gilti það ár; hún stendur aðeins þar sem markið er þekkt. Nýtt mark er talið gilda frá fyrsta heila ári eftir að leyfið var gefið út. Rauður punktur er ár yfir markinu. Sækja tölurnar sem CSV, með heimild við hverja.

Heildarflúoríð kg á tonn áls

Loftkennt flúoríð og flúoríð bundið ryki, samanlagt.

Norðurál2025: 0,34 · mark 0,47
0,00,30,50,81,01,320052010201520202025 2009: 0,43 kg/t 2010: 0,41 kg/t 2011: 0,45 kg/t 2012: 0,41 kg/t 2013: 0,35 kg/t 2014: 0,32 kg/t 2015: 0,30 kg/t 2016: 0,35 kg/t — mark 0,47 2017: 0,29 kg/t — mark 0,47 2018: 0,38 kg/t — mark 0,47 2019: 0,38 kg/t — mark 0,47 2020: 0,38 kg/t — mark 0,47 2021: 0,38 kg/t — mark 0,47 2022: 0,40 kg/t — mark 0,47 2023: 0,35 kg/t — mark 0,47 2024: 0,32 kg/t — mark 0,47 2025: 0,34 kg/t — mark 0,47
Rio Tinto á Íslandi2025: 0,58 · mark 0,60
0,00,30,50,81,01,320052010201520202025 2006: 0,63 kg/t — mark 1,00 2007: 0,60 kg/t — mark 1,00 2008: 0,67 kg/t — mark 1,00 2009: 0,55 kg/t — mark 1,00 2010: 0,5 kg/t — mark 1,00 2011: 0,55 kg/t — mark 1,00 2012: 0,53 kg/t — mark 1,00 2013: 0,76 kg/t — mark 1,00 2014: 0,65 kg/t — mark 1,00 2015: 0,72 kg/t — mark 1,00 2016: 0,57 kg/t — mark 0,65 2017: 0,55 kg/t — mark 0,65 2018: 0,57 kg/t — mark 0,65 2019: 0,50 kg/t — mark 0,65 2020: 0,45 kg/t — mark 0,65 2021: 0,42 kg/t — mark 0,65 2022: 0,50 kg/t — mark 0,60 2023: 0,55 kg/t — mark 0,60 2024: 0,47 kg/t — mark 0,60 2025: 0,58 kg/t — mark 0,60
Alcoa Fjarðaál2025: 0,33 · mark 0,35
0,00,30,50,81,01,320052010201520202025 2008: 0,35 kg/t 2009: 0,33 kg/t 2010: 0,31 kg/t 2011: 0,22 kg/t — mark 0,35 2012: 0,32 kg/t — mark 0,35 2013: 0,24 kg/t — mark 0,35 2014: 0,27 kg/t — mark 0,35 2015: 0,29 kg/t — mark 0,35 2016: 0,25 kg/t — mark 0,35 2017: 0,24 kg/t — mark 0,35 2018: 0,29 kg/t — mark 0,35 2019: 0,34 kg/t — mark 0,35 2020: 0,34 kg/t — mark 0,35 2021: 0,34 kg/t — mark 0,35 2022: 0,32 kg/t — mark 0,35 2023: 0,35 kg/t — mark 0,35 2024: 0,33 kg/t — mark 0,35 2025: 0,33 kg/t — mark 0,35
  • Norðurál: Mark á heildarflúor við ársframleiðslu undir 320.000 tonnum; yfir henni er það 0,43.
  • Rio Tinto á Íslandi: Mark við ársframleiðslu undir 330.000 tonnum; stærðarskilyrðið var fellt út 29.8.2024 en gildið stendur.

Ryk kg á tonn áls

Ryk frá kerskálum, um reykháf og ræstiloft.

Norðurál2025: 0,65 · mark 1,00
0,00,51,01,52,020052010201520202025 2003: 0,82 kg/t 2004: 0,9 kg/t 2005: 0,91 kg/t 2006: 1,1 kg/t 2007: 1,1 kg/t 2008: 0,9 kg/t 2009: 0,87 kg/t 2010: 0,81 kg/t 2011: 0,80 kg/t 2012: 0,84 kg/t 2013: 0,71 kg/t 2014: 0,68 kg/t 2015: 0,62 kg/t 2016: 0,69 kg/t — mark 1,00 2017: 0,64 kg/t — mark 1,00 2018: 0,73 kg/t — mark 1,00 2019: 0,74 kg/t — mark 1,00 2020: 0,70 kg/t — mark 1,00 2021: 0,71 kg/t — mark 1,00 2022: 0,71 kg/t — mark 1,00 2023: 0,75 kg/t — mark 1,00 2024: 0,74 kg/t — mark 1,00 2025: 0,65 kg/t — mark 1,00
Rio Tinto á Íslandi2025: 0,92 · mark 1,20
0,00,51,01,52,020052010201520202025 2006: 0,84 kg/t — mark 1,50 2007: 0,83 kg/t — mark 1,50 2008: 0,88 kg/t — mark 1,50 2009: 0,73 kg/t — mark 1,50 2010: 0,63 kg/t — mark 1,50 2011: 0,59 kg/t — mark 1,50 2012: 0,51 kg/t — mark 1,50 2013: 0,65 kg/t — mark 1,50 2014: 0,58 kg/t — mark 1,50 2015: 0,73 kg/t — mark 1,50 2016: 0,52 kg/t — mark 1,20 2017: 0,45 kg/t — mark 1,20 2018: 0,6 kg/t — mark 1,20 2019: 0,54 kg/t — mark 1,20 2020: 0,47 kg/t — mark 1,20 2021: 0,49 kg/t — mark 1,20 2022: 0,72 kg/t — mark 1,20 2023: 0,82 kg/t — mark 1,20 2024: 0,82 kg/t — mark 1,20 2025: 0,92 kg/t — mark 1,20
Alcoa Fjarðaál2025: 0,34 · mark 1,00
0,00,51,01,52,020052010201520202025 2008: 0,42 kg/t 2009: 0,32 kg/t 2010: 0,38 kg/t 2011: 0,23 kg/t — mark 1,00 2012: 0,46 kg/t — mark 1,00 2013: 0,30 kg/t — mark 1,00 2014: 0,35 kg/t — mark 1,00 2015: 0,43 kg/t — mark 1,00 2016: 0,36 kg/t — mark 1,00 2017: 0,30 kg/t — mark 1,00 2018: 0,40 kg/t — mark 1,00 2019: 0,40 kg/t — mark 1,00 2020: 0,39 kg/t — mark 1,00 2021: 0,38 kg/t — mark 1,00 2022: 0,35 kg/t — mark 1,00 2023: 0,43 kg/t — mark 1,00 2024: 0,30 kg/t — mark 1,00 2025: 0,34 kg/t — mark 1,00
  • Rio Tinto á Íslandi: Mark við ársframleiðslu undir 330.000 tonnum; stærðarskilyrðið var fellt út 29.8.2024 en gildið stendur.

Brennisteinsdíoxíð kg á tonn áls

Heildarbrennisteinn frá kerskálum, umreiknaður sem SO₂.

Norðurál2025: 9,76 · mark 18,0
051015202520052010201520202025 2003: 7,54 kg/t 2004: 8,22 kg/t 2005: 8,5 kg/t 2006: 11,3 kg/t 2007: 9,3 kg/t 2008: 12,6 kg/t 2009: 12,5 kg/t 2010: 11,2 kg/t 2011: 11,8 kg/t 2012: 12,06 kg/t 2013: 11,4 kg/t 2014: 10,9 kg/t 2015: 10,90 kg/t 2016: 9,30 kg/t — mark 18,0 2017: 8,89 kg/t — mark 18,0 2018: 9,37 kg/t — mark 18,0 2019: 10,83 kg/t — mark 18,0 2020: 8,64 kg/t — mark 18,0 2021: 10,62 kg/t — mark 18,0 2022: 11,69 kg/t — mark 18,0 2023: 9,76 kg/t — mark 18,0 2024: 10,24 kg/t — mark 18,0 2025: 9,76 kg/t — mark 18,0
Rio Tinto á Íslandi2025: 14,5 · mark 16,0
051015202520052010201520202025 2006: 14,3 kg/t — mark 21,0 2007: 13,8 kg/t — mark 21,0 2008: 14,1 kg/t — mark 21,0 2009: 14,1 kg/t — mark 21,0 2010: 13,6 kg/t — mark 21,0 2011: 14,2 kg/t — mark 21,0 2012: 14,6 kg/t — mark 21,0 2013: 14,7 kg/t — mark 21,0 2014: 14,0 kg/t — mark 21,0 2015: 14,0 kg/t — mark 21,0 2016: 14,7 kg/t — mark 18,0 2017: 14,7 kg/t — mark 18,0 2018: 13,5 kg/t — mark 18,0 2019: 13,0 kg/t — mark 18,0 2020: 12,6 kg/t — mark 18,0 2021: 13,9 kg/t — mark 18,0 2022: 13,9 kg/t — mark 16,0 2023: 14,4 kg/t — mark 16,0 2024: 13,7 kg/t — mark 16,0 2025: 14,5 kg/t — mark 16,0
Alcoa Fjarðaál2025: 12,26 · mark 15,0
051015202520052010201520202025 2011: 14,66 kg/t — mark 18,0 2012: 15,38 kg/t — mark 18,0 2013: 15,18 kg/t — mark 18,0 2014: 15,54 kg/t — mark 18,0 2015: 14,93 kg/t — mark 18,0 2016: 14,08 kg/t — mark 18,0 2017: 14,10 kg/t — mark 18,0 2018: 13,74 kg/t — mark 18,0 2019: 13,95 kg/t — mark 18,0 2020: 14,32 kg/t — mark 18,0 2021: 13,34 kg/t — mark 18,0 2022: 13,15 kg/t — mark 18,0 2023: 12,94 kg/t — mark 18,0 2024: 13,14 kg/t — mark 18,0 2025: 12,26 kg/t — mark 15,0
  • Norðurál: Heildarbrennisteinn sem SO₂, að meðtöldum brennisteini úr súráli og sem COS.
  • Rio Tinto á Íslandi: Heildarbrennisteinn sem SO₂; þar af mest 15,0 kg/t frá rafskautum.
  • Alcoa Fjarðaál: Brennisteinssambönd umreiknuð sem SO₂, frá forskautum og súráli.
  • Alcoa Fjarðaál: Mark á SO₂ frá raflausnarkerjum eingöngu; talan á ritinu er heildin, með súráli.

Tölurnar

Fyrir hvert ár er notuð nýjasta útgáfa sem birtir það: fyrirtækin leiðrétta stundum eldri tölur, og þá stendur fyrri talan í athugasemd. Framleiðsla er í tonnum áls, losun í kg á tonn.

Norðurál

ÁrFramleiðslaHeildarflúoríðRykBrennisteinsdíoxíðHeimildAthugasemd
2025260.1580,340,659,76Grænt bókhald 2025 (2026), bls. 4 og 7
2024308.3550,320,7410,24Grænt bókhald 2025 (2026), bls. 4 og 7
2023310.4210,350,759,76Grænt bókhald 2025 (2026), bls. 4 og 7
2022306.2670,400,7111,69Grænt bókhald 2025 (2026), bls. 4 og 7
2021315.1820,380,7110,62Grænt bókhald 2024 (2025), bls. 4 og 7
2020312.6290,380,708,64Grænt bókhald 2024 (2025), bls. 4
framleidsla: Grænt bókhald 2023 (2024), bls. 7
2019315.8670,380,7410,83Grænt bókhald 2021 (2022), bls. 4 og 7
2018317.3860,380,739,37Grænt bókhald 2020 (2021), bls. 8 og 13
2017317.1790,290,648,89Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 2
framleidsla: Grænt bókhald 2019 (2020), bls. 8
2016313.0500,350,699,30Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 2 og 10Grænt bókhald 2016 var ekki gefið út á vef Norðuráls; tölurnar eru úr grænu bókhaldi 2018 á ust.is.
2015311.9110,300,6210,90Grænt bókhald og lykiltölur 2015 (2016), bls. 25
framleidsla: Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 10
2014298.3880,320,6810,9Grænt bókhald 2014 (2015), bls. 10
framleidsla: Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 10
2013294.0900,350,7111,4Grænt bókhald 2013 (2014), bls. 9
framleidsla: Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 10
2012286.4570,410,8412,06Grænt bókhald 2012 (2013), bls. 20
framleidsla: Grænt bókhald 2018 (2019), bls. 10
2011280.3000,450,8011,8Grænt bókhald 2011 (2012), bls. 11
framleidsla: Grænt bókhald og lykiltölur 2015 (2016), bls. 27
2010276.1130,410,8111,2Grænt bókhald 2010 (2011), bls. 10
framleidsla: Grænt bókhald 2014 (2015), bls. 11
2009278.2440,430,8712,5Grænt bókhald 2009 (2010), bls. 10
framleidsla: Grænt bókhald 2013 (2014), bls. 10
2008273.825—0,912,6Grænt bókhald vegna ársins 2008 (2009), bls. 6
framleidsla: Grænt bókhald 2012 (2013), bls. 23
Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,42 og flúoríð í ryki 0,1 kg/t.
2007238.041—1,19,3Grænt bókhald vegna ársins 2007 (2008), bls. 6
framleidsla: Grænt bókhald 2011 (2012), bls. 12
Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,53 og flúoríð í ryki 0,13 kg/t.
2006161.511—1,111,3Grænt bókhald vegna ársins 2006 (2007), bls. 6
framleidsla: Grænt bókhald 2010 (2011), bls. 11
Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,64 og flúoríð í ryki 0,16 kg/t.
200593.425—0,918,5Grænt bókhald vegna ársins 2005 (2006), bls. 6
framleidsla: Grænt bókhald 2009 (2010), bls. 11
Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,43 og flúoríð í ryki 0,13 kg/t.
200492.949—0,98,22Grænt bókhald vegna ársins 2004 (2005), bls. 5 og 10Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,35 og flúoríð í ryki 0,1 kg/t.
200390.808—0,827,54Grænt bókhald vegna ársins 2003 (2004), bls. 5 og 11Heildarflúor ekki birtur sem ein tala, aðeins loftkennt flúoríð 0,27 og flúoríð í ryki 0,1 kg/t.

Rio Tinto á Íslandi

ÁrFramleiðslaHeildarflúoríðRykBrennisteinsdíoxíðHeimildAthugasemd
2025202.5000,580,9214,5Samfélag og sjálfbærni. Skýrsla um starfsemi Rio Tinto á Íslandi 2025 (2026), bls. 28
2024202.0700,470,8213,7Samfélag og sjálfbærni. Skýrsla um starfsemi Rio Tinto á Íslandi 2025 (2026), bls. 28Í skýrslu 2024 stóð 14,0; leiðrétt í skýrslu 2025 vegna rangs brennisteinsinnihalds súráls.
2023208.8300,550,8214,4Samfélag og sjálfbærni. Skýrsla um starfsemi Rio Tinto á Íslandi 2025 (2026), bls. 28
2022202.2680,500,7213,9Samfélag og sjálfbærni. Skýrsla um starfsemi Rio Tinto á Íslandi 2025 (2026), bls. 28
2021202.8110,420,4913,9Samfélag og sjálfbærni. Skýrsla um starfsemi Rio Tinto á Íslandi 2025 (2026), bls. 28
2020183.4590,450,4712,6Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald Rio Tinto á Íslandi 2024 (2025), bls. 27
2019183.6280,500,5413,0Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald ISAL 2023 (2024), bls. 25
2018212.0910,570,613,5Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald ISAL 2023 (2024), bls. 25
2017211.5340,550,4514,7Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald ISAL 2021 (2022), bls. 10
2016204.8860,570,5214,7Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald ISAL 2020 (2021), bls. 12
2015200.5010,720,7314,0Samfélagsskýrsla og Grænt bókhald ISAL 2018 (2019), bls. 25
2014205.5010,650,5814,0Grænt bókhald ISAL 2017 (2018), bls. 9
2013196.9750,760,6514,7Grænt bókhald ISAL 2016 (2017), bls. 5
2012189.9320,530,5114,6Grænt bókhald ISAL 2015 (2016), bls. 9
2011185.2670,550,5914,2Sjálfbærniskýrsla ISAL 2014 (2015), bls. 9
2010189.9650,50,6313,6Sjálfbærniskýrsla ISAL 2013 (2014), bls. 9
2009189.5330,550,7314,1Sjálfbærniskýrsla ISAL 2012 (2013), bls. 9
2008187.3970,670,8814,1Sjálfbærniskýrsla ISAL 2011 (2012), bls. 9
2007182.2300,600,8313,8Sjálfbærniskýrsla ISAL 2010 (2011), bls. 9
2006167.5110,630,8414,3Sjálfbærniskýrsla ISAL 2009 (2010), bls. 9

Alcoa Fjarðaál

ÁrFramleiðslaHeildarflúoríðRykBrennisteinsdíoxíðHeimildAthugasemd
2025351.0590,330,3412,26Samfélagsskýrsla 2025 (2026), bls. 17Í texta skýrslunnar (bls. 18) stendur ryk 0,30; taflan segir 0,34.
2024340.8260,330,3013,14Samfélagsskýrsla 2025 (2026), bls. 17
2023346.8740,350,4312,94Samfélagsskýrsla 2025 (2026), bls. 17
2022331.5740,320,3513,15Samfélagsskýrsla 2024 (2025), bls. 35
2021317.8690,340,3813,34Samfélagsskýrsla 2023 (2024), bls. 13
2020334.6190,340,3914,32Samfélagsskýrsla 2023 (2024), bls. 13
2019334.8580,340,4013,95Samfélagsskýrsla 2022 (2023), bls. 13
2018346.5350,290,4013,74Samfélagsskýrsla 2021 (2022), bls. 11
2017353.7330,240,3014,10Samfélagsskýrsla 2020 (2021), bls. 11
2016329.9940,250,3614,08Samfélagsskýrsla 2019 (2020), bls. 10
2015344.9070,290,4314,93Samfélagsskýrsla 2018 (2019), bls. 10
2014335.5600,270,3515,54Samfélagsskýrsla 2017 (2018), bls. 17
2013349.9100,240,3015,18Samfélagsskýrsla 2016 (2017), bls. 9Í grænu bókhaldi 2013 stóð SO₂ 14,99 kg/t; leiðrétt í 15,18 frá grænu bókhaldi 2014.
2012344.6320,320,4615,38Grænt bókhald 2015 (2016), bls. 9Fyrirvari vegna óvissu um losun ryks um reykháf á tímabilinu maí–ágúst 2012 (Grænt bókhald 2015, bls. 11). Í grænu bókhaldi 2012 stóð loftkennt flúoríð 0,20 kg/t.
2011340.7520,220,2314,66Grænt bókhald 2014 (2015), bls. 9
2010352.7810,310,38—Grænt bókhald 2013 (2014), bls. 11Aðeins SO₂ frá forskautum birt: 12,31 kg/t.
2009349.5040,330,32—Grænt bókhald 2011 (2012), bls. 13
framleidsla: Grænt bókhald 2011 (2012), bls. 11
Aðeins SO₂ frá forskautum birt: 11,49 kg/t.
2008319.9290,350,42—Grænt bókhald 2010 (2011), bls. 13
framleidsla: Grænt bókhald 2010 (2011), bls. 11
Heildartala SO₂ með súráli ekki birt. Birt er 11,32 kg/t, líklega frá forskautum eingöngu eins og 2009–2010. Í grænu bókhaldi 2008 stóð heildarflúoríð 0,34 kg/t.

Mörkin: Starfsleyfi Norðuráls Grundartanga, 16.12.2015, gr. 3.9; Starfsleyfi Alcan á Íslandi, 7.11.2005, gr. 2.5; Starfsleyfi Rio Tinto á Íslandi, UST202004-303, 28.10.2021, gr. 3.8; Starfsleyfi Alcoa Fjarðaáls, 8.11.2010, gr. 2.5; Starfsleyfi Alcoa Fjarðaáls, UST202003-451, 13.12.2024, gr. 3.8.